He aha a MÄ te Reo? Ko te tahua whakataetae o MÄ te Reo, he momo Äwhina i whakatÅ«ria e te Minita o ngÄ Take MÄori hei tautoko i ngÄ kaupapa me ngÄ kawenga ka whakarauora ake i te reo MÄori i ngÄ rohe, i ngÄ hapori. He mea whakatÅ« a MÄ te Reo i te tau 2001, ko Te Taura Whiri i te Reo MÄori te kaiwhakahaere. Ko tÄna, he tohatoha pÅ«tea ki ngÄ kaupapa ka whakaarahia e te hapori hei whakakaha ake i te rere o te reo MÄori me te matatau ki te reo MÄori, hei poipoi anÅ i ngÄ hapori kia noho ko rÄtou kÄ“ ngÄ kaiarataki i ngÄ mahi whakaora reo. Ko wai mÄ ka Ähei mai ki ngÄ moni o MÄ te Reo? - Ko ngÄ iwi, ko ngÄ hapÅ«, ko ngÄ marae, ko ngÄ whÄnau, ko ngÄ whakahaere MÄori.
- MÄ“nÄ ka nui atu te tono i te $10,000 (i muri i te tÄpiritanga o te tÄke hokohoko), me hinonga i raro i te ture rawa e whakaaetia ai te tono. (Ki te tono tÄ“tahi i te moni nui ake i te $10,000 (i muri i te tÄpiritanga o te tÄke hokohoko), Ä, ehara ia i te hinonga Ä-ture, e kore e arohia tana tono.)
- MÄ“nÄ ka iti ake te tono i te $10,000 (i muri i te tÄpiritanga o te tÄke hokohoko), Ä, ehara tÅ rÅpÅ« i te hinonga i raro i te ture, me tangata takitahi te kaitono.
Ko te whÄinga whÄnui, kia tautokona ngÄ whÄnau, ngÄ hapÅ«, ngÄ iwi me ngÄ rÅpÅ« MÄori ki te whakatÅ« kaupapa, kawenga reo MÄori mÄ te hapori, e tÅ«hauora ake ai te reo MÄori. Ko ngÄ kaupapa ka mÄtua tautokona, ko Ä“rÄ e rere ngÄtahi ana ngÄ whÄinga ki Ä“rÄ o te Rautaki Reo MÄori a te KÄwanatanga (2014), me ngÄ mahi whÄnui e rauhÄ« ana i te reo MÄori. Ka kaha ake anÅ hoki te tÅ«pono tautokona o tÄ“tahi tono mehemea e mÅhio ana te kaitono, e mahi tahi ana anÅ hoki ki Ä“rÄ atu kaupapa whakaora reo MÄori o te hapori, kua Äta whakaatu mai rÄnei karekau he kaupapa anÅ i tÅna hapori e pÄ“rÄ ana te Ähua. Ko wai ngÄ mea kÄore e Ähei ana ki te tono i te tahua nei? KÄore e wÄtea ana te tahua nei ki ngÄ tari kÄwanatanga, ki ngÄ whare ako mÄtauranga, kÄore hoki e wÄtea ana ki ngÄ tÄngata takitahi, ki ngÄ rÅpÅ« me ngÄ pÅ«tahi e whiwhi auau ana i te moni mai i te KÄwanatanga hei whakahaere i Ä rÄtou kaupapa. - NgÄ KÅhanga Reo / NgÄ Puna Reo / NgÄ Kura Kaupapa / NgÄ Wharekura
- NgÄ Whare Whakangungu Motuhake.
Ko wai kei te whakahaere i a MÄ te Reo? He mea whakahaere a MÄ te Reo e tÄ“tahi pekanga o Te Taura Whiri i te
|