|
|
Yn 2004, canfuwyd celc Canol yr Oes Efydd yn cynnwys gemwaith aur, offer efydd a phot ceramig wedi'i wneud â llaw, gan dri pherson â datgelydd metel, ac fe adroddwyd amdano fel trysor posibl. Cadarnhawyd tarddiad manwl gan ymchwiliad archeolegol o'r lleoliad yn fuan wedi hynny, ac roedd cloddio ffos fechan yn cadarnhau bod y celc wedi'i darfu gan weithgaredd aredig diweddar. Roedd y gwaith aur, gan gynnwys torch, breichled weiren wedi'i thwistio, mwclis tlws crog, gleiniau a modrwyau, yn eithriadol, yn dangos technegau twistio a sodro, a ddaeth yn ffasiynol ledled Ewrop yr Iwerydd yn y cyfnod hwn. Mae eu claddu, mewn pot ac yn gysylltiedig gyda dau balstaf efydd a chŷn, yn golygu eu bod yn un o gysylltiadau mwyaf amrywiol a phwysig y traddodiad gwaith metel Penard ym Mhrydain. Yn 2005, yn dilyn ceisiadau llwyddiannus am grant sylweddol, prynwyd y celc fel trysor ar gyfer y casgliadau cenedlaethol.
|