|
|
Is é nádúr an duine féachaint le rudaí a athrú, bíodh sin chun feabhais nó chun donais. Go polaitiúil, go teicniúil, fiú go bitheolaíoch, rud a tharraingíonn idir áilleacht agus thubaiste. Ceann de limistéir is ansa le homo politicus, sin an teanga.
|
|
|
Човешко е да се опитваме да подобрим нещата, било то за добро или за лошо. Политически, технически, дори и биологически това води до красота или до бедствия. Един от любимите терени за манипулации на “homo politicus” е езикът. Език отваря различни прозорци към реалността и е основен инструмент за социалната идентичност. Това е инструмент за власт и инструмент на властта. Затова политици, лингвисти, философи и писатели винаги са се опитвали да диктуват езиковите променивместо да ги оставят да действат свободно, да потиснат един език и да дадат предимство на друг, да регулират правописа или да въвеждат нови евфемистични думи за негативни понятия. С появата на националната държава в Европа през 19-ти и 20-ти век, национални езици са облагодетелствани за сметка на малцинствените езици, а понякога и очиствани от чужди думи.
|
|
|
Čovjek po prirodi pokušava poboljšati stvari i pri tome dolazi do dobrih ili loših rezultata. To se događa na potičkom, tehničkom ili čak biološkom polju uzrokujući kako ljepotu tako i katastrofe. Jedno od voljenih podrućja manipulacije homo politikusa je jezik. Jezik otvara različite prozore prema realnosti i bitan je kao sredstvo društvenog identiteta. On je moćno sredstvo kao i sredstvo moći. Stoga su političari, lingvisti, filozofi i pisci vječito pokušavali diktirati jezične promjene umjesto da to ostave slobodnoj spontanoj prirodi društva, te su pokušavali vršiti pritiske na neke jezike a isticati druge, postavljati pravila za pisanje ili uvoditi nove uljepšavajuće termine za negativne pojmove. Nastankom nacionalnih država u Europi u 19. i 20. stoljeću prednost su dobili nacionalni jezici na uštrb manjinskih a često su provođena i čišćenja jezika od stranih riječi.
|
|
|
Ungurii au înlocuit astfel, cuvinte germane și latine prin cuvinte maghiare autohtone, Academia Franceză se bate pentru a ține la distanță cuvintele englezești (fără mare succes), și, în timp ce multă vreme, Islanda îi obliga pe imigranți să-și schimbe numele cu unul germanic, din cauza sistemului islandez de patronime. Desigur, literatura (sau absența ei) are o influență considerabilă asupra destinului unei limbi, iar o literatură vie poate ajuta la definirea unei limbi, la modificarea sau stabilizarea acesteia, cum e exemplul slovacei în sec XIX. Pe drumul spre formarea națiunii au concurat unele cu altele, aici, drei versiuni ale unei limbi literare, dintre care una a condus la limba modernă slovacă
|
