tta – -Translation – Keybot Dictionary

Show text Show cached source Open source URL	waqıtta sin kűpme sunı saqlap qalasıņ!.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	вакытта син күпме суны саклап каласың!.

Atay qartayıp bara. Ğөmere şul tires başında űtә. Min inde citkәn yeğet buldım, menә berniçә yıldan patşa xezmәtenә çaqırırlar. Өç yıl anda űtәr. Ul waqıtta tağı yalğız qalalar. Tağı yort-cir tөzәtep yөri almaslar.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Минем башымда һаман бер уй. Атай картаеп бара. Гомере шул тирес башында үтә. Мин инде җиткән егет булдым, менә берничә елдан патша хезмәтенә чакырырлар. Өч ел анда үтәр. Ул вакытта тагы ялгыз калалар. Тагы йорт-җир төзәтеп йөри алмаслар.

Tөnlә belәn olı yulnı nemets bombaga totqan waqıtta balasın yugaltıp, sonınnan anı ezlәp-ezlәp tә taba almagan ananın susı minuttagı xәlen anlatıp biru mөmkin bulmas ide. Ul yөrәgenә sıyısa almagan satlıgınnan suzsez, barı ıngırasıp, balasının qullarınnan, bitennәn, cәcennәn, kuzlәrennәn ubәrgә kereste.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Төнлә белән олы юлны немец бомбага тоткан вакытта баласын югалтып, соңыннан аны эзләп-езләп тә таба алмаган ананың шушы минуттагы хәлен аңлатып бирү мөмкин булмас иде. Ул йөрәгенә сыеша алмаган шатлыгыннан сүзсез, бары ыңгырашып, баласының кулларыннан, битеннән, чәченнән, күзләреннән үбәргә кереште. Баланың кулыннан шикәре төшеп китте. Кемнәрдер алар янына җыела башлады.

Kűk kűkrәp yaşen yaşТnәű Ч tabiğatТneņ matur hәm şul uq waqıtta dәhşәtle kűreneşe. ŞağıyrТ F. M. Tyutçew ta űzeneņ danlı şiğırendә Ђmay başında kűk kűkrәp, yaşen yaşТnәweїn yaratuı turında yazğan. Әmma yaşenneņ qurqınıç yağı da bar: kөtmәgәndә yaşen suğarğa mөmkin.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Күк күкрәп яшен яшьнәү — табигатьнең матур һәм шул ук вакытта дәһшәтле күренеше. Шагыйрь Ф. М. Тютчев та үзенең данлы шигырендә «май башында күк күкрәп, яшен яшьнәве»н яратуы турында язган. Әмма яшеннең куркыныч ягы да бар: көтмәгәндә яшен сугарга мөмкин. Моннан саклану өчен, кайбер кагыйдәләрне истә тотарга кирәк.

Ц Barığız, awıldaşlarığıznı qarşı alığız,- dide qөmandir hәm inde budqa yanına citep kilgәn otryadqa cirgә yatarğa quştı, űze Mәrdәn abzıy belәn өyәldına kerep kitte. Bu waqıtta İlsөyәr baya budqa tirәsendә qalğan saqçılarnı qarap yөri ide.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

– Шаһи абзый, Ивашин, Хәсән! – Барыгыз, авылдашларыгызны каршы алыгыз,- диде командир һәм инде будка янына җитеп килгән отрядка җиргә ятарга кушты, үзе Мәрдән абзый белән өйалдына кереп китте. Бу вакытта Илсөяр бая будка тирәсендә калган сакчыларны карап йөри иде.

Şahbaznıņ ağası, anıņ artınnan başqa waqıtta cıyınnarda sirәk kűrenә torğan bezneņ iske kűrşelәr, awılnıņ çitlәrendә, balçıq çitәn өylәrdә yәşәwçelәr, atasınnan, tөp yorttan quılıp çığıp, çitlәrdә өydәş toruçılar telgә kildelәr:

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Ул арада Гыйлаҗиның атасы Зариф оста белән минем әткәй килеп чыктылар. Шау-шу яңадан күтәрелде. Шаһбазның агасы, аның артыннан башка вакытта җыеннарда сирәк күренә торган безнең иске күршеләр, авылның читләрендә, балчык читән өйләрдә яшәүчеләр, атасыннан, төп йорттан куылып чыгып, читләрдә өйдәш торучылар телгә килделәр:

Sunnan kөrәsergә totınalar da, alısa almıyca sulqadәr ozaq yөrilәr bolar, sul tirәlәr bөtenlәy qazılıp coqırga әylәnep betә. Yөri torgac, diunen xәle betә baslıy. Sul waqıtta Tanbatır monı kutәrep sala da, qılıcın suırıp alıp, diune turaqlap, әrdәnә itep өyep quya. Sunnan son bu, diunen atına atlanıp, anın sarayına kitә.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

— Алыш агаң башына булыр, әйдә көрәшик,— ди. Шуннан көрәшергә тотыналар да, алыша алмыйча шулкадәр озак йөриләр болар, шул тирәләр бөтенләй казылып чокырга әйләнеп бетә. Йөри торгач, диюнең хәле бетә башлый. Шул вакытта Таңбатыр моны күтәреп сала да, кылычын суырып алып, диюне тураклап, әрдәнә итеп өеп куя. Шуннан соң бу, диюнең атына атланып, аның сараена китә. Диюнең әлеге каравылчысы моңа каршы йөгереп чыга:

Kөnnәrdәn berkөnne bu өc qız bolınlıqqa yөrergә dip cıqqannar. Bolar bolınlıqta yөrgәn waqıtta gına bik qatı cil-dawıl cıga da qızlarnın өcesen dә kutәrep alıp kitә. Patsa, uzenen qızlarının yugalganın belep, bik zur qaygıga tөsә.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Көннәрдән беркөнне бу өч кыз болынлыкка йөрергә дип чыкканнар. Болар болынлыкта йөргән вакытта гына бик каты җил-давыл чыга да кызларның өчесен дә күтәреп алып китә. Патша, үзенең кызларының югалганын белеп, бик зур кайгыга төшә. Көн эзләтә патша бу кызларны, төн эзләтә. Үз патшалыгында урманы, су буйлары калмый моның, бөтен җирдән эзләтеп карыйлар, кызларны таба алмыйлар.

Borınğı xalıq kөylәre, mәsәlәn, kűbese ozın, moņlı kөylәr. Ah-zar da, sağış ta yaņğırıy alarda. Әmma şul uq waqıtta tormış awırlığına tűzәrlek sabırlıq, qayğılarnı ciņәrlek kөçle rux ta bar. İņ qayğılı cırlarda da yawızlıq, usallıq, yamТsezlek yuq.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Җырлар сүзләренең эчтәлеге, көенең яңгырашы ягыннан берничә төркемгә аерылалар. Бу төрлелек җырның кайсы чорда иҗат ителүенә, аның эчтәлегенә һәм башка сәбәпләргә бәйле. Борынгы халык көйләре, мәсәлән, күбесе озын, моңлы көйләр. Аһ-зар да, сагыш та яңгырый аларда. Әмма шул ук вакытта тормыш авырлыгына түзәрлек сабырлык, кайгыларны җиңәрлек көчле рух та бар. Иң кайгылы җырларда да явызлык, усаллык, ямьсезлек юк. Җырлар бары тик мәрхәмәтле, рәхим-шәфкатьле булырга өйрәтә, татулыкка һәм бердәмлеккә чакыра.

Taswirlangәn waqıyga gәdi genә – Xәmzә baynın kiәwe belәn qızı, kilene belәn ulı, әtilәre өydә bulmawdan faydalanıp, berence mәrtәbә tatarca quyıla torgan spektaklgә kitep baralar. Menә sunda barırga cıyıngan waqıtta alarnın teatrga, ber-bersenә, әtilәrenә qarata bulgan mөnәsәbәtlәre gәyәt osta itep acıla.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Әсәрдә Хәмзә бай гаиләсе һәм аңа бәйле кешеләр белән танышабыз. Тасвирланган вакыйга гади генә – Хәмзә байның кияве белән кызы, килене белән улы, әтиләре өйдә булмаудан файдаланып, беренче мәртәбә татарча куела торган спектакльгә китеп баралар. Менә шунда барырга җыенган вакытта аларның театрга, бер-берсенә, әтиләренә карата булган мөнәсәбәтләре гаять оста итеп ачыла. Алай гына да түгел, без аларның гаиләдә һәм, гомумән, тормышта нинди карашлар белән, ничек яшәүләрен дә чамалый алабыз.

Zarif bu balanın dosman yawınnan qacıp barucılardan yugalıp torıp qalganın bik tiz tөsende, hәm anarda quzgalgan berence telәk balanı tizrәk kutәrep alası kilu buldı. Sul uq waqıtta ul uzenen rotadan hic qalırga yarama-ganlıgın uylap aldı.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Зариф бу баланың дошман явыннан качып баручылардан югалып торып калганын бик тиз төшенде, һәм аңарда кузгалган беренче теләк баланы тизрәк күтәреп аласы килү булды. Шул ук вакытта ул үзенең ротадан һич калырга ярама-ганлыгын уйлап алды. Беренче хәрәкәте аның ротасы артыннан китү өчен юлга таба борылу булды. Ләкин ул бер адым да атламастан, кинәт балага таба кире борылды, ашыгып, аның янына барды да җитез генә күтәреп алды.

Show text Show cached source Open source URL	— Әy,— di,— mine bez belәn cәncep uyatırga kirәk ide, ul waqıtta min tagın da zәhәrlәnebrәk kitәr idem,— di.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	— Әй,— ди,— мине без белән чәнчеп уятырга кирәк иде, ул вакытта мин тагын да зәһәрләнебрәк китәр идем,— ди.

Min anı berkөnnәrne Gәrifәlәrgә cibәrdem: Abıstay «Gәrifәnen aldırgan kislotası yuq mikәn. Bik kunellәrem bolganıp tora. Uzebezdә sudısı bar barın da, irlәr өydә waqıtta kislota aldırırga onıtılgan» dip әytte, dip sora digәn idem, bargan da: «Abıstay, kiez qataların birep torsınnar la», – dip sorap, mina kislota urınına kiez qata kutәrep qaytqan.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Гафифә. Ул һәрвакыт шулай. Һич аңламый ул. Мин аны беркөннәрне Гарифәләргә җибәрдем: Абыстай «Гарифәнең алдырган кислотасы юк микән. Бик күңелләрем болганып тора. Үзебездә судысы бар барын да, ирләр өйдә вакытта кислота алдырырга онытылган» дип әйтте, дип сора дигән идем, барган да: «Абыстай, киез каталарын биреп торсыннар ла», – дип сорап, миңа кислота урынына киез ката күтәреп кайткан. Гарифәдән шулкадәр оялдым, бөтенләй менә җир тишегенә керерлек булдым.

Show text Show cached source Open source URL	Wәli. Yә, yarar, aların basqa waqıtta sөylәserbez, teatrga barırga songa qalabız, bar, tizrәk bul!
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Вәли. Йә, ярар, аларын башка вакытта сөйләшербез, театрга барырга соңга калабыз, бар, тизрәк бул!

Min bu arada kurdem Zaqirnı isek qagucı Mirzalarga kilep kitkәnen, әllә, yugeysә, Mirza qızı Xәlimәne alırga yөri mikәn, bar, Mәxup, Zaqirga әyt, dide, min Zaqirnı qızganam, keckenә waqıtta bezdә samawır quyıp torgan ide, min anı uz balam kuk kurdem, dide.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Мөхәммәт Закир, инде сез булсагыз, гаеп итмәсәгез, мине сиңа Әхмәт бай хатыны Асылбикә абыстай җибәрде, сәлам әйтте. Янә әйтте, әйт Закирга, дөрес җавапны бирсен, диде. Мин бу арада күрдем Закирны ишек кагучы Мирзаларга килеп киткәнен, әллә, югыйсә, Мирза кызы Хәлимәне алырга йөри микән, бар, Мәхүп, Закирга әйт, диде, мин Закирны кызганам, кечкенә вакытта бездә самавыр куеп торган иде, мин аны үз балам күк күрдем, диде. Ул Хәлимәнең төсенә карап кызыкмасын, аның бик начар эшләре бар, диде. Балалар авыруы димсең, ташка үлчим, тфү, төче зәхмәтеме димсең, диде (шулай дигәч, Закир әйтә):

Show text Show cached source Open source URL	Keşe xalıqlar arasında, cәmğıyatТtә yaşi. Ul, tabiğatТneņ ber buını bulğan kebek, şul uq waqıtta cәmğıyatТneņ dә ber buını bulıp tora. Keşeneņ iskitkeç űzençәlege, anıņ dөnТyada totqan urını menә şunıņ belәn bilgelәnә dә.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Кеше халыклар арасында, җәмгыятьтә яши. Ул, табигатьнең бер буыны булган кебек, шул ук вакытта җәмгыятьнең дә бер буыны булып тора. Кешенең искиткеч үзенчәлеге, аның дөньяда тоткан урыны менә шуның белән билгеләнә дә.

Xәzerge waqıtta ağıntı sularnı tabiğatТkә ağızmıy torğan predpriyatielәr dә tөzelә. Alar pıçranğan sunı űzlәrendә űk çistartalar hәm qabat faydalanalar, annarı qabat çistartalar, tağın faydalanalar. Andıy predpriyatiegә kűldәn yaisә elğadan yaņa su alıp ta torası yuq.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Хәзерге вакытта агынты суларны табигатькә агызмый торган предприятиеләр дә төзелә. Алар пычранган суны үзләрендә үк чистарталар һәм кабат файдаланалар, аннары кабат чистарталар, тагын файдаланалар. Андый предприятиегә күлдән яисә елгадан яңа су алып та торасы юк. Ул үзе дә файдаланудан пычранган суын елгаларга кире агызмый.

Anıņ өstennәn aqrın ğına sıyıq toman kűtәrelә. Su çitendә yalğız kөymә. Ul salmaq qına çayqala. Ә әnә tegendә, Ağeydelneņ arğı yaq çitendәge sirәk qamışlıqta, tűşen tәkәbber kierep, şul uq waqıtta bik saqlanıp, akkoş yөzә.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Әнә Агыйдел – үзе турында бик күп җырлар җырлаткан, әкиятләр сөйләткән ямьле Агыйдел! Аның өстеннән акрын гына сыек томан күтәрелә. Су читендә ялгыз көймә. Ул салмак кына чайкала. Ә әнә тегендә, Агыйделнең аргы як читендәге сирәк камышлыкта, түшен тәкәббер киереп, шул ук вакытта бик сакланып, аккош йөзә.

Bik borınğıdan icat itelә kilgәn cırlarnı bez eçtәlegennәn, kөyeneņ ozın, moņlı buluınnan tanıp alabız. Alarnıņ kűbesen, borınğı babalarıbız cırlağan kebek, muzıqa qorallarına quşılmıyça da cırlap bula. Mondıy waqıtta bez cırçınıņ tawışın, kөydәge hәr borılış, bizәkne ayıruça açıq işetәbez.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Һәр заман үз җырын тудыра дип әйтәбез. Бик борынгыдан иҗат ителә килгән җырларны без эчтәлегеннән, көенең озын, моңлы булуыннан танып алабыз. Аларның күбесен, борынгы бабаларыбыз җырлаган кебек, музыка коралларына кушылмыйча да җырлап була. Мондый вакытта без җырчының тавышын, көйдәге һәр борылыш, бизәкне аеруча ачык ишетәбез.

Show text Show cached source Open source URL	Keşelәr faydalı qazılmalarğa hәrwaqıtta da xucalarça qaramıylar. Mәsәlәn, faydalı qazılmalarnı eşkәrtkәndә, alarnıņ baytaq өleşe qaldıqqa kitә, yağni sarıf itelә.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Кешеләр файдалы казылмаларга һәрвакытта да хуҗаларча карамыйлар. Мәсәлән, файдалы казылмаларны эшкәрткәндә, аларның байтак өлеше калдыкка китә, ягъни сарыф ителә.

Show text Show cached source Open source URL	Yuğaldı kűk yөzendә tiz waqıtta, ber dә yuq tөsle.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Югалды күк йөзендә тиз вакытта, бер дә юк төсле.

Show text Show cached source Open source URL	4. Ni өçen awırğan waqıtta tabib quşqannarnı tөgәl űtәrgә kirәk?
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	4. Ни өчен авырган вакытта табиб кушканнарны төгәл үтәргә кирәк?

Show text Show cached source Open source URL	4. Sıynıftan tış waqıtta ЂSaq-Soqї bәeten bergәlәp uqığız.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	4. Сыйныфтан тыш вакытта «Сак-Сок» бәетен бергәләп укыгыз.

Show text Show cached source Open source URL	Ц Әbәw, әti bu waqıtta fonarТlar belәn nişlәp yөri ikәn?
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	– Әбәү, әти бу вакытта фонарьлар белән нишләп йөри икән?

Show text Show cached source Open source URL	Ц Әyt әle, Altınay, tege waqıtta mәktәp yanına kizәklәrne sin salıp kitkәn ideņme?
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	– Әйт әле, Алтынай, теге вакытта мәктәп янына кизәкләрне син салып киткән идеңме?

Show text Show cached source Open source URL	Andıy qız berwaqıtta da xolıqsızlanmas. Duslarına Hәrçaq yaqtı yөz, şat kűņel belәn yaxşı mөğamәlә kűrsәter.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Андый кыз бервакытта да холыксызланмас. Дусларына Һәрчак якты йөз, шат күңел белән яхшы мөгамәлә күрсәтер.

Show text Show cached source Open source URL	Orğanizmnı әkrenlәp, lәkin tieşençә çınıqtırırğa kirәk. Bu waqıtta sәlamәtlek kenә tűgel, bәlki ixtıyar kөçe dә nığıy.
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Организмны әкренләп, ләкин тиешенчә чыныктырырга кирәк. Бу вакытта сәламәтлек кенә түгел, бәлки ихтыяр көче дә ныгый.

Gabdulla yotarday bulıp Siraci xәlfәne kuzәtte. Sәpes sөylәgәn waqıtta, Siraci yәki ana bөtenlәy qaramadı, y, ısanmagan kese sıman, ana kuz tөsergәlәp kenә aldı. Hәrxәldә, bu Gabdullaga sulay toyıldı.

Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain

Шәпеш хәлфә, өстәл янына килеп, балаларга каршы утырды һәм Сираҗи хәлфәгә акрын тавыш белән нидер сөйләргә тотынды. Габдулла йотардай булып Сираҗи хәлфәне күзәтте. Шәпеш сөйләгән вакытта, Сираҗи яки аңа бөтенләй карамады, я, ышанмаган кеше сыман, аңа күз төшергәләп кенә алды. Һәрхәлдә, бу Габдуллага шулай тоелды. Бу – кыяфәте белән үк акыллы, әйбәт кешенең Шәпешкә икенче төрле мөнәсәбәтен ул күз алдына китерә алмады. Ә Сираҗи хәлфә, бөтен сыйныф ишетерлек аермачык тавыш белән:

Show text Show cached source Open source URL	Bu waqıtta İlsөyәr, eskadron qөmandirı atı tөsle űk yarsu at өstendә otryad eçennәn űze atlanğan at iәsen Ц ciz tөymәle yәş partizannı ezli ide...
Compare text pages Compare HTM pages Open source URL Open target URL Define tatar.org.ru as primary domain	Бу вакытта Илсөяр, эскадрон командиры аты төсле үк ярсу ат өстендә отряд эченнән үзе атланган ат иясен – җиз төймәле яшь партизанны эзли иде...