|
|
Kei te ngaro ngā kōrero mō Whaanga i te wā i pakanga haere ai a Ngā Puhi i roto o Ngāti Kahungunu ki Heretaunga i Te Matau-a-Māui (Hawke's Bay) i roto i te tekau tau atu i 1820. I taua wā ka tae ake tētahi Pākehā ki Te Māhia, ko J. W. Harris, ā, ko Hāre tōna īngoa e mōhiotia ana e Whaanga. Ko te īngoa o te kaipuke o te Pākehā nei, ko Fanny. He rite tonu tana hokihoki mai ki te rohe o Te Māhia, ki te hokohoko pū me ngā paura kariri mō aua pū; ki te hoko harakeke hoki. Nō te tūranga o te teihana tohorā o Te Māhia i te tau 1837, ka noho ko Whaanga tonu hei kaitiaki, ā, tae rawa atu ki te tau 1851, he nui tonu ngā kaiwhaiwhai tohorā e noho ana i raro i tana maru, arā, 140 ngā Pākehā, 280 ngā Māori. He tangata atawhai a Whaanga, ā, i mōhiotia whānuitia mō tana kaha ki te manaaki tangata, ahakoa ko wai, Pākehā atu, Māori atu rānei.
|