|
|
Բրուտին արտադրութիւններէն կը յիշուին բղուղը, պուտուկը, քարղանը, կուժը, խնոցին, ծաղկամանը, կարասը, գաւաթը, կոտը, փարչը, խուփը, օճախը, թոնիրը, փեթակը։ Անոնք յաճախ կ՝ըլլան գոյնզգոյն ծաղկազարդուած։ Բալու քաղաքին մէջ բրուտները ընդհանրապէս հայեր են [3]։ Գաւառակի գիւղերուն մէջ այս արհեստին մասին հարուստ տեղեկութիւններ կը գտնենք Ալեւորի գիրքին մէջ։ Ըստ հեղինակին, գիւղերուն մէջ առօրեայ պէտքերու համար չկան յախճապակիէ ամաններ կամ անօթներ։ Փոխարէնը կը գործածուին պղինձէ ու կաւէ առարկաները։ Այս վերջինները կը շինուին երկու տարբեր տեսակի հողէ՝ կարմրագոյն եւ ճերմակ։ Այս տեսակ հողերուն կը տրուի «կաղճի հող» անուանումը։ Իր կաւի հանքերով յայտնի է օրինակ Հաւաւ գիւղը [4]։ Գիւղացիներ իրենց էշերով կ՝երթան այս տեսակ հողերուն գտնուած վայրերը ու այս նիւթով բեռցուած կը վերադառնան գիւղ։ Ապա զայն կը լեցնեն տանիքին մէկ անկիւնը եւ կը ձգեն որ չորնայ։ Անկէ ետք, կը սկսին հողը մաքրել՝ անոր մէջէն հանելով մանր քարերը, խիճերը, խոտերու արմատները։ Մնացած բաժինը կը փշրեն, փոշիի կը վերածեն ու կը մաղեն։ Մաղուած հողին վրայ ջուր կը լեցնեն, թիերու միջոցաւ լաւ մը կը խառնեն, մինչեւ որ ջուրն ու հողը լաւ մը միախառնուին ու վերածուին ցեխի։ Ասոր վրայ կ՝աւելցնեն յարդի շատ մանր փշրանքները (մրեղ), դարձեալ կը խառնեն, իսկ երբ նիւթը թանձրանայ, այն ատեն ոտքերով կը սկսին զայն տրորել։ Այս վերջին գործողութիւնը կրնայ ժամեր տեւել։ Պէտք է սպասել մինչեւ որ հողը դառնայ խիւսի նման թանձր ու կպչուն։ Այն ատեն արդէն տնային առարկաներ պատրաստելու այս հում նիւթը պատրաստ կը համարուի [5]։
|