|
|
Podczas Powstania Kościuszkowskiego, które Ogiński określał jako Polską Rewolucję, walczył przeciw siłom Katarzyny II, dowodząc częścią wojsk na północy Litwy i powodując zamęt na rosyjskim zapleczu. Ostatecznie, po przegranej wojnie Rzeczypospolita Polski i Litwy została podzielona pomiędzy Rosję, Prusy i Austrię - całkowicie przestając istnieć. Ogiński zapracowawszy sobie u Rosjan na wyrok śmierci, uciekł do Wiednia w przebraniu służącego jakiejś damy. Następne pięć lat spędził bez grosza na wygnaniu, podróżując do Włoch, Konstantynopola, na Bałkany i po całej Europie, kończąc w Paryżu, szukając sposobu odbudowy Polski poprzez dyplomację. Gdy to zawiodło, udało mu się spotkać z żoną, Izabelą w posiadłości jej rodziców w Brzezinach, wtedy w Prusach, gdzie ich dwaj synowie, Tadeusz i Franciszek Ksawery – znany jako Xavier – urodzili się kolejno w roku 1800 i 1801. Kiedy tego roku car Aleksander I objął tron w Rosji, Ogiński, którego małżeństwo z Izabelą rozpadło się i zakończyło rozwodem, poprosił o pozwolenie powrotu do domu. Car chętnie się zgodził, nie tylko rehabilitując Ogińskiego, ale mianując go senatorem w Petersburgu. Udało mu się odzyskać rodzinny majątek w Zalesiu znajdującym na Litwie w połowie drogi między Wilnem a Mińskiem. Osiadł tam z drugą żoną, Włoszką z urodzenia Marią Neri, niedawno owdowiałą po towarzyszu broni Ogińskiego Kajetanie Nagurskim.
|
