vu – Basque Translation – Keybot Dictionary

  Bertan 20 - Les encinte...  

Show textShow cached sourceOpen source URL	67. Village de Murumendi vu depuis le village d'Intxur.© Lamia
Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain	67. Murumendiko herria, Intxurreko herritik ikusia.© Lamia

  Bertan 19 - Céramique p...  

Show textShow cached sourceOpen source URL	Il manque (le Guipúzcoa), je l'ai vu d'expérience, de tuile et de brique pour un si grand nombre d'usines qu'il faut attendre que se présente le tuilier français, quand il le veut bien et quand cela lui est plus utile.
Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain	Esperientziak erakutsi didanez, probintzia honek (Gipuzkoaz ari dela) ez du lantegi kopuru hain handirako behar bezainbesteko teila eta adreilurik sortzen, eta zain egon behar du teilagin frantsesek beren komenientzien arabera etortzea erabakitzen duten arte.

  Bertan 19 - Céramique p...  

Show textShow cached sourceOpen source URL	Quoique ce soit effectivement la couleur décorative qu'on applique fondamentalement au revêtement stannifère des différentes pièces, il arrive d'en voir décorées de vert, vert et marron, et même de bleu et vert. Nous avons pu le constater au vu des nombreux tessons que nous avons trouvés dans les terrains de ces villages, sur des emplacements où selon toute probabilité se trouvaient les fours.
Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain	Nahiz eta hori zen piezen eztainuzko estalduretan gehien erabiltzen zen dekorazio kolorea, baziren berdez, berde eta marroiez eta are urdin eta berdez apaindutakoak ere, herri horietako lurretan, labeak zeuden lekuetan ziur aski, aurkitutako zeramika puska ugarik erakusten duten bezala.

  Bertan 19 - Céramique p...  

Show textShow cached sourceOpen source URL	Ici, comme on l'a vu dans d'autres fours, la charge débordait des limites supérieures. Dans ce cas, ce dépassement était de quelque 50 cm et c'était l'endroit où l'on plaçait les tasses qui servaient de "test", pour connaître l'état de la cuisson à un moment donné.
Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain	Gregorio Aramendik esan zigun, labea betetzea egun batzuetako lana zenez, bat-batean euria egin zezakeela kontuan eduki behar zela, izan ere une horretan labea estalita ez bazegoen, egosi gabeko ontzi guztiak hondatuko baitzituen. Bagenuen estalpe horien berri, Euskal Herriko beste leku batzuetako labeetan ere erabiltzen zelako, askoz ere behin-behineko era batean muntatuta, ordea.

  Bertan 15 - Origines de...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Le premier cheval est précédé d'une ligne courbe, qui paraît indiquer le commencement des figures, ou mettre ce point en relation avec le dernier du grand panneau, à la fin duquel nous avons vu une ligne analogue.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Zaldi horren ezkerretara, gangape zabal batean, beste sei daude. Horietako bat nabarmena da egikeragatik eta daukan grabatu batengatik. Irudia lerro beltz batez osatuta dago. Lerro beltza itxia da, animaliaren silueta osoa hartzen duela, eta xehetasun batzuk ere jasotzen ditu. Zurda oso ederki markatuta dauka lerro jarraitu baten bitartez. Lerro horrek belarri artetik tupe erara jarraitzen du. Lepoan zebra erako lau zerrenda ditu. Saihetseko M antzeko marra ere argia da.

  Bertan 16 - L'industrie...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Pour en terminer de ce bref passage en revue de certains des éléments les plus remarquables, nous pouvons réfléchir sur la formule utilisée par les armuriers dans la zone du bas Deba. Comme on l'a vu, ce fut la tradition et la concentration d'ouvriers dans ces communes, qui fut à l'origine de l'apparition des premières fabriques dans la seconde moitié du XIXe siècle.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Elementu nabarmenetako batzuei buruzko errepasotxo honi amaiera emateko, halako hausnarketa bat egingo dugu Debabarreneko armaginek erabilitako formulari buruz. Ikusi dugun bezala, herri horietako tradizioa eta langile-kontzentrazioa izan zen XIX. mendearen bigarren erdialdean lehenbiziko lantegiak agertzea eragin zuena. Fabrikazio sistema sakabanatu batetik zetozela, unitate txikietatik alegia, eta doitasun-lanak zirela, lehenbiziko lekukoak nabetxoak ziren, ez besterik, neurri txikikoak, sarritan material eta teknika tradizionalez eraikiak, Orbeatarren tailer zaharra esaterako.

  Bertan 10 - Trains du G...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Il était évidemment impossible de parcourir une distance supérieure à celle qui va de Donostia à Rentería en une seule journée, et personne n'avait l'idée d'habiter à plus de deux kilomètres des lieux d'activité quotidienne. Le monde d'il y a deux cents ans était extrêmement fermé et, en fait, peu de personnes sortaient du territoire qui les avait vu naître.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Baina orain dela bi mende -eta ez da horrenbeste denbora- gauzak oso ezberdinak ziren. Donostiatik Bilbora joateko, adibidez, hiru egun luze behar izaten zituen jendeak. Egunean bertan Donostiatik Errenteriara joateko modua izango zuen ozta-ozta, ez urrutirago behinik behin. Garai hartan inori ez zitzaion bururatu ere egiten lantegitik bi kilometro baino gahiagora bizitzerik. Duela berrehun urte mundua itxiagoa zen, eta oso jende gutxi zen jaiolekutik kanpora nozbait irtetzen zenik.

  Bertan 16 - L'industrie...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Lorsque commence l'obtention de fer à grande échelle, il se produira un progrès considérable dans l'industrie sidérurgique avec l'installation de nouveaux fours pour fondre le minerai et la fabrication d'acier au creuset. Le Guipúzcoa y tournera le dos dans un premier temps, pour s'accrocher obstinément comme on l'a vu à la séculaire manufacture forgeronne.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Mea galdatzeko labe berriak instalatuta eta altzairua arragoan fabrikatzen hastean burdina eskala handian lortzeko prozesua abiatu zelarik, industria siderurgikoan aurrerapen handia gertatu zen, baina hasiera batean Gipuzkoa prozesu horretatik kanpo geratu zen, ikusi dugun bezala burdinoletako manufaktura-sistema zaharrari heldu baitzion tinko. Gauzak horrela izatea eragin zuena, batez ere, industriaren arlo honetan Bizkaiak eta honen eragin-esparruek egindako konpetentzia zen. Gabezia horiei erantsi behar, inondik ere, behar beste kalitateko lehengairik ez izatea, ez mea onik ezta kalitatezko harrikatzik ere.

  Bertan 17 - L'époque ro...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Les hameçons (hamus) étaient fabriqués en fer, bronze ou cuivre, en fonction de la taille de la pièce à capturer. Leur forme n'a pratiquement pas varié jusqu'à nos jours, comme on peut en juger au vu des collections découvertes dans les gisements archéologiques guipuzcoans.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Kanaberari -haga luze, malgu eta hauskaitz bat- mutur batean lihoz edo zaldi zurdaz egindako haria lotzen zitzaion; hariaren beste muturrean amua lotzen zen, berunezko pisu bat erantsita, eta amuari beita jartzen zitzaion. Arraina harrapatuta zegoen adierazgarri, gaur egun bezala, kulubizak erabiltzen zituzten, hau da, artelazki puskak (kortxoa).Hondoko arrantza ere egiten zuten, haria eta tretza erabiliz -tretzak amu beitadun bat baino gehiago izaten ditu, mutur nagusi baten inguruan-., Amua (hamus) burdinazkoa, brontzezkoa edo kobrezkoa izan zitekeen, harrapatu nahi zen arrainaren neurriaren arabera. Formak ia batere aldatu gabe iraun du gaur arte; argi ikusten da hori Gipuzkoako aztarnategi arkeologikoetan bildutako bildumetan.

  Bertan 18 - Fotificatio...  

Show textShow cached sourceOpen source URL	25. Château de Sainte-Élisabeth vu du mouillage. Gravure du XIXe.© Juan Antonio Sáez
Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain	25. Santa Isabel gaztelua senaiako ainguralekutik ikusita. XIX. mendeko grabatua.© Juan Antonio Sáez

  Bertan 17 - L'époque ro...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Les modèles d'autoconsommation et de subsistance antérieurs se diluent dans une société urbaine qui base son existence sur des activités économiques opérant à des échelons régionaux, non seulement locaux et régionaux; mais même internationaux, comme on l'a vu.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Dirutan ordaintzea eta pisu-neurriak estandarizatzea aro aldaketak ekarri zituen aldaketa sakon eta handien erakusgarri dira. Ordura arte autokontsumoa eta biziraupena izan baziren ekonomia eredu, gizarte hiritarrean indargabeturik geratu ziren eredu haiek. Hiriak beste maila bateko jarduera ekonomikoak hartu zituen oinarritzat: herri, eskualde eta herrialde mailakoak, baita, inoiz, nazioarte mailakoak ere, lehen ikusi bezala. Pentsamoldeari dagokionez, bestalde, ez da harritzekoa hiritar haien artean, harremanetan eta elkarbizitzan, ohitura berriak sortzea; hiritarren baitan aldaketa handia da, izan ere, norbere jatekoa zuzenean produzitzen ari izatetik, jatekoa zerekin ordaindu edukitzeko eta etekinak lortzeko lan egitera pasatzea, eta, hori gainera, giza taldea espazio mugatu batean luzaro bizi izanik. Gogoan izanda 74. urtetik aurrera erromatar zuzenbidea ezartzen hasi zela, pentsatu behar da nolabaiteko udal antolaketa bat egongo zela, lehen auzialdiko justiziaz, zergak biltzeaz eta enperadorearen kultuaz arduratuko zena. Baliteke, gainera, Oiasso Akitania eta Tarrakonense arteko mugan zegoenez, portorium bat ere izatea, garraio sariak eta tasak kudeatzeko. Hurbilpen hau egiterakoan, ezin da aipatu gabe utzi erromatarren ekonomia sistema esklabista zela; esklaboen eskulana zela produkzio sektoreen iraupenaren oinarria. Esklaboek egiten zituzten lanik gogorrenak, baina bestelako jardueretan ere aritzen ziren, bai etxeko eginkizunetan, bai hezkuntzan eta bai merkataritzan.

  Bertan 17 - L'époque ro...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Au vu des mobiliers archéologiques retrouvés à l'intérieur des mines, on pense généralement que les exploitations d'Aiako Harria avaient commencé déjà à l'époque d'Auguste et que l'extraction se poursuivit de manière intensive pendant tout le Ier siècle de notre ère.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Mineralari ezpurutasunak kendu eta partikula puruenak hautatzeko xehatu egiten zen; ondoren, askako uretan dekantatzen zen. Mea urtzea meatzetik hurbil egiten zuten. Galena berun-mineral zilarduna denez gero, lehen galdaketak nahasirik ematen zituen bi metalok: zilarra eta beruna. Bigarren galdaketan, kupelaketan, zilarra berunetik bereizten zen. Meatzeetako langileen izaeraz, pertsona libre, morroi edo esklaboak ote ziren, ez dakigu ezer; ezta armadaren mende ala Estatuaren ustiapenen emakida zeukaten konpainien mende lan egiten ote zuten ere. Meatzeen barnetik berreskuratu diren tresna arkeologikoak ikusita, Aiako Harriko ustiaketak Augustoren garaian dagoeneko hasiko zirela uste da, eta gure aroko I. mendean bizi-bizi jarraituko zutela. Handik aurrera, baliteke produkzioa jaitsi izana, edo baita, beharbada, bertan behera utzi izana ere, produkzio handiagoko beste toki batzuen konkurrentziagatik. Kontua da ahaztuta egon zirela, harik eta XVIII. mendean Oiartzungo Sein familiak, Arditurriko meak berriro ustiatzen hasi nahirik, Joan Gilermo Thalacker ingeniari alemanari deitu, eta hark bigarren aldiz aurkitu zituen arte. Thalackerrek penintsulako erromatar garaiko meategi gehienak ezagutzen zituen, eta, 1804an argitaratutako txosten batean, Aiako Harri inguruko meazuloen ezaugarriak deskribatu eta Cartagena, Leon eta Rio Tintokoen maila berean jarri zituen. Txosten horretara jo zuten XIX. mendean meatzeak ustiatzeko emakida bila ibiltzen ziren askok, erromatarren lanak identifikatuz gero, haiek agortu gabe utzitako hobietara iritsi eta berriz ustiatzen jar zitezkeelako. Meak ustiatzeko, ordea, meazuloak zabaldu egin behar zituzten, eta, bide batez, antzinako aztarnak ezabatu. Ildo horretan, antzinatik utzita zeuden berun zepak berak ere aprobetxatu egin zituzten, artean bazutelako Pasaian, Kaputxino aldean, zegoen galdategira eraman eta errentagarri izateko behar zen adina zilar. Horrela ulertzen da nola desagertu zen halako ondare arkeologiko bat; izan ere, erromatarren garaian pentsatua izan zen moduan iraun izan balu, gipuzkoarron erreferentzia historikoen artean egongo zen, zalantzarik gabe.

  Bertan 21 - Les portail...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Les cessions de terrains du duc de Medina de Rioseco, du marquis de Alcañices et du Majorat de Loyola permirent un ouvrage plus ambitieux. L'idée fondamentale était un désir de solenniser et de donner plus de relief à son portail, lequel devait être vu au loin, encadré de sa coupole grandiose et de ses tours.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Aurrealdeen izaera azpimarratzeko gogoa nabarmentzen duen beste adierazpen bat Loiolako Santutegian aurkitzen dugu. Artean Oiartzungo Sebastian Lekuona arkitektoa bizi zela, berak ekin baitzion hango eliza eraikitzeari, bide bat egitea pentsatu zuten, Azpeitiko herria eta Santutegia lotuko zituena. Hargatik, balizko bidearen inguruko alderdiak ikuskatu eta balioztatu ziren, eta loturazko bide bat ere egin zen, baina ez ikaragarrizko izaera nabarmenekoa, antza denez. Hala, Ignacio Iberok, obrako agintaritzan haren ondorengo izan zenak, berak prestatu zuen txosten bat bide hura zabaldu eta konpontzeko, 1733an. Munta handiagoko obra bat egin zen azkenean lursailak laga zituztelako Medina de Rioseco-ko dukeak, Alcañices-ko markesak eta Loiolako Maiorazkoal. Lortu nahi zuten ideia nagusia zen aurrealdea gorestea eta nabarmentzea, urrutitik begiratuta enkoadratuta geldituko baitzen bere kupula ikaragarriarekin eta dorreekin. Galtzada zuzen hura eraikinera iristen zenean, zabaldu egiten zen, plaza txiki bat edo espazio dibergente bat osatuz, ataritik aurreratutako harmailadi handiaren aurrean bertan. Proiektuaren marrazkirik ez daukagun arren, eraikuntzako agirietatik ondorioztatzen diren xehetasun batzuk baditugu. Esperientzia horrek ezaugarri nagusi du trazaduraren uniformetasuna, eta, halaber, hiribide handi bat osatu nahia, oinarritzat luzetarako ardatz lerrozuzen bat hartuta, ikuspegiaren perspektiba efektuak lortzen lagundu zuena, etorbide ikaragarri horren bukaera panoramiko gisa.

  Bertan 17 - L'époque ro...  

Show textShow cached sourceOpen source URL

Au vu des documents dont on dispose, on s'aperçoit qu'il arrivait des produits en provenance de la Ribera et de La Rioja, des environs de Saintes, au nord de Bordeaux, ainsi que d'autres régions liées au trafic fluvial sur la Garonne.

Compare text pagesCompare HTM pagesOpen source URLOpen target URLDefine bertan.gipuzkoakultura.net as primary domain

Arrain kontserbak, egurra, larrua, zilar, burdin edo berun lingoteak eta inguruko lurraldeetako produktuak izango ziren, noski, Bidasoa aldeko salerosketa gaiak. Merkataritzan aritzen zen klase hiritar batek kudeatuko zituen eragiketa horiek. Produktuak ez zituen jende horrek zuzenean ekoiztuko, jakina; horiek tratuan ibiliko ziren, egoerak horretara laguntzen baitzuen; izan ere, pisu eta neurriak, eta moneta sistema ere, inperio osoan homologatuak zeuden. Edukiontziak ere, hau da, anforak, neurri eta forma normalizatuetakoak ziren. Hirian bazen beste jende multzo ugari bat, ordea, eskulana jartzen zuena, libre edo esklabo zena. Horiek beiragintzan, errementaritzan, ehungintzan, buztingintzan eta abar serieko fabrikazioa egiten zuten, bai kanpo merkataritzarako eta bai barnekorako. Eta gizartearen oinarri zabal bat horientzat guztientzat lan egiten zutenek osatzen zuten: etxeetako mirabeak ziren; haiek garraiatzen zuten ura, sukaldean egin, gauzak konpondu, josi eta baratzean lan egiten zuten. Bestalde, etxerako barazki, fruta eta animalia batzuk edukitzen zituzten arren, guztiek behar zuten hiri eremuan egiten ez diren oinarrizko zenbait elikagai. Horrelako ingurune batean, beraz, jarduera enblematiko bat zen merkataritza, eta badakigu Oiassoko portuan eskualde mailako salerosketak egiten zirela. Eskura dauden erregistroetatik dakigunez, Erriberatik, Errioxatik, Bordeleren iparraldean dagoen Saintes hiriko ingurunetik eta Garona ibaiko salgai trafikoarekin lotura zuten beste alderdi batzuetatik ere iritsi ohi ziren produktuak. Tarteka, bide luzeko merkataritza sareetan eskuratutako salgaiak ere iristen ziren: Betikan, Narbonako Golkoan, Italian eta Afrikako iparraldean erositakoak, baita, inoiz, Mediterraneo ekialdean eskuratuak ere. Inportazioak, oro har, portuko mugimenduaren %30 osatzen zutela kalkulatu da, eta eragin eremua Bizkaiko Golkoa zela. Itsasoarekin lotutako testuinguru horretan Oiasso izango zen, Garonaren ezker alderaino eta Ebro ibaiaren erdialdeko haraneraino iritsirik, barneko lurraldeetako merkataritzaren bideratzailea; izan ere, salerosketen fluxua aipatu ditugun bideek osatutako sarera kanaliza zezakeen, portuaren eta lehorreko komunikazio sareen lotunea bertan zeukanez.