|
|
Claes brak ook een staakt-het-vuren af, dat via onderhandelingen met de Bosnisch-Servische commandant Ratko Mladic tot stand was gekomen, en gaf vervolgens in feite toestemming voor het gebruik van Tomahawkraketten om de campagne te versnellen, door de Noord-Atlantische Raad niet in te lichten over hun op handen zijnde gebruik.
|
|
|
La respuesta de la OTAN a la amenaza de guerra en la antigua República Yugoslava de Macedonia* en 2001 fue una muestra de lo mucho que había cambiado la Alianza desde el final de la guerra fría y de cómo había evolucionado el consenso en esos años. A pesar de los llamamientos de su primer Secretario General tras la guerra fría, Manfred Wörner, la Alianza no intervino para frenar el derramamiento de sangre en Croacia o Bosnia-Herzegovina durante más de cuatro años de luchas internas. Hubo que esperar hasta agosto y septiembre de 1995, tras la ejecución sumarísima de más de 7.000 hombres y niños musulmanes bosnios en Srebrenica en el mes de julio y la masacre de la plaza del mercado de Sarajevo el 28 de agosto, en la que murieron 38 personas, para que la OTAN interviniera con la operación Deliberate Force, una campaña aérea gradual contra los serbobosnios. En el caso de Kosovo la OTAN intervino en 1999, después de un año de conflicto armado, una nueva escalada de la violencia y el rechazo por parte de Belgrado al plan de paz. En cambio, en la antigua República Yugoslava de Macedonia* la Alianza estuvo preparada para intervenir antes de que la situación se deteriorase y se convirtiera en una guerra abierta.
|
|
|
Az ilyen álláspont tükrözte az Egyesült Államokban a 9/11 támadások után elterjedt bizonytalanság érzése nyomán született proaktív reakciókat. Azonban bőven túllépett a NATO-n belül mindössze három évvel azelőtt elért konszenzuson, amelynek során a szövetségesek elfogadták a második hidegháború utáni stratégiai koncepciót. Az eredménye mindennek egy kényelmetlen, de általánosságban véve termékeny néhány év volt a NATO számára, amint a szövetségesek keresték a közös talajt, amely szükséges a közös biztonsági megfontolások kezelésére. Így nyugodott bele a Szövetség a 9/11 után kialakult biztonsági környezetbe és a 2003. telén bekövetkezett válságba, amely azóta is rendkívül sokszor kerül szóba a NATO-ról közelmúltban íródott irodalomban.
|
|
|
W przedostatnim rozdziale Hendrickson skupia się na roli Lorda Robertsona podczas debat nad udzieleniem Turcji wsparcia w dziedzinie obrony i sugeruje, że można było lepiej pokierować tym kryzysem. Zdaniem autora, brak umiejętności lorda Robertsona do mówienia po francusku był poważnym mankamentem oraz uwypukla swoją krytyczną opinię, że ten sekretarz generalny parł zbyt zdecydowanie i za szybko do podjęcia decyzji, zanim udało się wypracować konsensus. Zdaniem Hendricksona, posługując się tak zwaną „ciszą proceduralną” oraz zobowiązując członków Sojuszu do publicznego negowania stanowiska sekretarza generalnego, lord Robertson zamienił nieporozumienie na szczeblu międzynarodowym w otwartą wojnę, co spowodowało, że wewnętrzne nieporozumienia w NATO stały się tematem dla mediów na całym świecie. Autor kwestionuje również wartość wojskową pomocy, jaką miało do zaoferowania NATO, wobec faktu, że Niemcy wcześniej zaoferowały się zapewnić dwustronną pomoc Turcji, udostępniając pociski Patriot i samoloty AWACS Holandii, która z kolei mogłaby później wesprzeć Turcję.
|
|
|
Данная позиция свидетельствует о решимости США противопоставить чувству незащищенности, охватившему страну после терактов 11 сентября, активные действия. Однако эта позиция заходила далеко за рамки консенсуса, которого странам НАТО удалось достичь всего лишь три года назад с принятием Стратегической концепции, второй по счету после окончания «холодно войны». В результате этого в течение нескольких лет работа НАТО велась в дискомфортных условиях, хотя в целом продуктивно, в то время как страны-союзницы старались найти взаимопонимание, чтобы вместе решать общие проблемы безопасности. И недавняя литература о НАТО насыщена рассуждениями о том, как Североатлантический союз адаптировался к условиям безопасности, сложившимся после 11 сентября и кризису, возникшему зимой 2003 года.
|
|
|
Reakcia NATO na hrozbu vojny v Bývalej juhoslovanskej republike Macedónsko* v roku 2001 naznačila, ako ďaleko sa Aliancia posunula od konca studenej vojny a ako sa počas týchto rokov vyvinul konsenzus. Napriek urgovaniu prvého generálneho tajomníka NATO po studenej vojne Manfreda Wörnera, Aliancia nebola schopná intervencie na zastavenie krviprelievania či už v Chorvátsku alebo v Bosne a Hercegovine počas viac ako štyroch rokov bojov. Vskutku, až auguste a septembri 1995, po zavraždení viac ako 7000 bosnianskych moslimských mužov a chlapcov v Srebrenici v júli a po druhej masakre na trhu v Sarajeve, pri ktorej 28. augusta zomrelo 38 ľudí, NATO intervenovalo formou operácie Deliberate Force, postupnou leteckou kampaňou proti bosnianskym Srbom. V prípade Kosova NATO intervenovalo v roku 1999, rok po začatí ozbrojeného konfliktu, obnovení a eskalácii bojov a odmietnutí mierového plánu Belehradom. Na rozdiel od toho, v Bývalej juhoslovanskej republike Macedónsko* bola Aliancia pripravená zasiahnuť ešte predtým, ako sa situácia mohla pretaviť do úplného vojnového konfliktu.
|
|
|
Hendrickson si vzame veliko časa tudi za opis diplomatskih spretnosti in politične presoje Willyja Claesa, najbolj znanega po tem, da je moral s položaja generalnega sekretarja odstopiti zaradi škandala iz časov, ko je bil še v belgijski politiki. Avtor Claesu pripisuje pomembno vlogo pri spodbujanju konsenza znotraj zavezništva in pri njegovem preusmerjanju v vojaško posredovanje, kar naj bi pripeljalo do operacije Deliberate Force, prvih Natovih zračnih napadov, in to v času, ko je verodostojnost Nata visela na nitki. Claes je tudi prekinil premirje, doseženo s poveljnikom bosanskih Srbov Ratkom Mladićem, in nato za stopnjevanje posredovanja praktično odobril uporabo izstrelkov tomahawk, saj Severnoatlantskega sveta ni obvestil o njihovi nameravani uporabi.
|
|
|
Хендріксон намагається бути неупередженим щодо лорда Робертсона і аналізує інші фактори, що призвели до кризи в НАТО, зокрема неправильне тлумачення Вашингтоном дипломатичних підходів членів Альянсу та двозначну тактику Анкари в Північноатлантичній раді після національних виборів, які призвели до змін в політиці країни. Більше того, Хендріксон наводить факти, що свідчать про важливу і позитивну роль, яку відіграв лорд Робертсон у переоснащенні Альянсу відповідно до нових завдань, які мали постати перед НАТО в наступні роки, а також у врегулюванні конфлікту в колишній Югославській Республіці Македонія*.
|
