|
|
"Təhsilin demokratik məqsədləri” məqaləsindəABŞ ali məhkəməsinin keçmiş hakimi Sandra Dey Okonor yazır ki, Amerika Respublikaçılığı idarəçiliyin çox eksperimental forması idi, çünkionun uğuru vətəndaşların iştirak və özünüidarəsinə bağlı idi. Təsisçi atalar isə bu situasiyadan bir çıxış tapdılar və bu vətəndaşların təhsili idi. Sandra Dey Okanor 1837-ci ildə Masaçuste ştatının Təhsil Şurasının katibi Horas Manın ümumi təhsil sahəsi ilə bağlı bir pionerin sitatının misal gətirir. Man deyir ki,ümumi təhsil kasıbla varlını, immiqrantla yerli əhalinin qarşılıqlı anlaşmasına kömək edəcək və onları bərabərləşdirəcək güclü bərabərləşdirici faktdır, onun fikrincə orta məktəblər hər kəsə bərabər imkanlar verəcəkdi ki, idarəedicilikdə fəal iştirak üçün lazım olan təhsil alsın. Man həminin qeyd edirdi ki, hakimiyyətin müxtəlif şöbələrinin rolları və öhdəlikləri haqqında məlumatı olmayan vətəndaşlarsız respublika "siyasi səhvdir”.
|
|
|
«Կրթության ժողովրդավարական նպատակը» հոդվածում Սանդրա Դեյ Օկոնորը, ԱՄՆ-ի Գերագույն դատարանի նախկին դատավորը, գրում է, որ ամերիկյան հանրապետականությունը կառավարման առավել փորձագիտական ձև էր, քանզի նրա հաջողությունը կախված էր քաղաքացիների մասնակցությունից և ինքնակառավարումից: Իսկ հիմնադիր հայրերը այս իրավիճակից մեկ ելք գտան և դա քաղաքացիների կրթությունն էր: Սանդրա Դեյ Օկոնորը մեջբերում է անում Հորաս Մանից, ով 1837 թվականին Մասաչուսետի նահանգի կրթության խորհրդի քարտուղարն էր և հանդիսանում էր ընդհանուր կրթության ոլորտի պիոներներից մեկը:Մանը ասում էր, որ ընդհանուր կրթությունն ուժեղ համահավասարեցնող է, որը աղքատին և հարուստին, տարագրին և բնիկ բնակչին օգնում է փոխըմբռնման մեջ և նրանց միավորում է: Նրա կարծիքով, ընդհանուր դպրոցները բոլորին հավասար հնարավորություն կտան ստանալու կրթություն, որն անհրաժեշտ է կառավարմանը ակտիվորեն ընդգրկվելու համար: Մանը նաև ասում էր, որ հանրապետությունը «քաղաքական սխալ է» առանց քաղաքացիների, ովքեր չգիտեն իշխանության տարբեր ճյուղերի դերերի և պատասխանատվությունների մասին:
|
|
|
სტატიაში "განათლების დემოკრატიული მიზანი” სანდრა დეი ოკონორი, აშშ-ს უზენაესის სასამართლოს ყოფილი მოსამართლე წერს, რომ ამერიკული რესპუბლიკანიზმი მმართველობის ძალიან ექსპერიმენტული ფორმა იყო, რადგან მისი წარმატება მოქალაქეების მონაწილეობაზე და თვითმმართველობაზე იყო დამოკიდებული. დამფუძნებელმა მამებმა კი ამ სიტუაციიდან ერთი გამოსავალი იპოვეს და ეს იყო მოქალაქეების განათლება. სანდრა დეი ოკონორს ჰორას მანის საერთო განათლების სფეროში ერთ-ერთი პიონერის ციტატა მოჰყავს, რომელიც მასაჩუსეტის შტატის განათლების საბჭოს მდივანი იყო 1837 წელს. მანი ამბობს, რომ საერთო განათლება ძლიერი გამათანაბრებელია, რომელიც ღარიბისა და მდიდრის, იმიგრანტის და მკვიდრი მოსახლის ურთიერთგაგებას დაეხმარებოდა და მათ გააერთიანებდა, მისი აზრით საერთო სკოლები ყველას თანაბარ შესაძლებლობას მისცემდა, მიეღო განათლება, რომელიც აუცილებელი იყო მმართველობაში აქტიურად ჩართვისათვის. მანი ასევე ამბობდა, რომ რესპუბლიკა "პოლიტიკური შეცდომაა” მოქალაქეების გარეშე, რომლებიც არ არიან განსწავლული ხელისუფლების სხვადასხვა შტოების როლებისა და პასუხისმგებლობების შესახებ.
|
